السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )

120

تحرير الوسيله ( فارسى )

مسأله 2 - قسم منعقد نمىشود مگر اينكه آنچه به آن قسم خورده شده خدا جلّ شأنه باشد يا به ذكر اسم علم او كه مختص به او مىباشد مانند لفظ جلاله ( اللَّه ) و ملحق به آن است آنچه بر غير او اطلاق نمىشود مانند رحمان ؛ يا به ذكر اوصاف و افعال مختص به او كه غير او در آن با او شريك نمىباشد مانند قول او : « قسم به مقلب القلوب و الابصار » ، « قسم به آن كسى كه جانم به دست او است » و « قسم به آن كسى كه حبه را شكافت و انسان را آفريد » و نظاير اين‌ها ؛ يا به ذكر اوصاف و افعال مشتركه‌اى كه بر خداى تعالى و بر غير او اطلاق مىشود ليكن غالباً بر او اطلاق مىشود به طورى كه در وقت اطلاق ، منصرف به خداى تعالى مىشود مانند ربّ و خالق و بارى و رازق و رحيم . و به آنچه كه انصراف به او ندارد ، مانند موجود و حىّ و سميع و بصير و قادر ، منعقد نمىشود اگر چه با آن‌ها نيّت قسم به ذات مقدس خدا را داشته باشد ؛ البته اشكال دارد پس احتياط ترك نشود . مسأله 3 - آنچه در انعقاد قسم معتبر است اين است كه قسم به خداى متعال باشد ، نه به غير او ؛ پس هر چيزى كه عرفاً صدق كند كه قسم به خداى متعال است ، قسم با آن منعقد مىشود . و اگر بگويد : « قسم به حق خدا » و « به جلال خدا » و « به عظمت خدا » و « به كبريايى خدا » و « قسم به بقا و دوام خدا » ظاهراً قسم صدق مىكند . و در انعقاد قسم به اينكه بگويد : « به قدرت خدا » و « به علم خدا » تأمل است اگر چه خالى از قرب نيست . مسأله 4 - در انعقاد قسم معتبر نيست كه انشاى قسم با حروف قسم باشد به اينكه بگويد : « و اللَّه يا باللَّه يا تاللَّه هرآينه انجام مىدهم اين را » بلكه اگر آن را با دو صيغهء قسم و حلف ، انشا نمايد مانند قول او : « اقسمت باللَّه » يا « حلفت باللَّه » نيز منعقد مىشود . البته دو لفظ « اقسمت » و « حلفت » بدون لفظ جلاله يا چيزى كه به منزلهء آن است ، كفايت نمىكند . مسأله 5 - يمين با قسم به پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم و ائمه اطهار عليهم السلام و بقيه نفوس مقدسه و به قرآن كريم و به كعبهء شريف و بقيه مكان‌هاى محترم ، منعقد نمىشود . مسأله 6 - يمين با طلاق و مانند آن منعقد نمىشود به اينكه بگويد : « زوجه‌ام طالق است اگر اين را انجام دهم يا اگر انجام ندهم » ؛ پس مثل اين قسم تأثيرى در حصول طلاق و مانند آن ، با حنث قسم و نيز در مترتب شدن گناه يا كفّاره بر آن ندارد . و همچنين است يمين به برائت از خداى متعال يا از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم يا از دين او يا از ائمه عليهم السلام به اينكه